Spectrum noline nosdkn largerS Csw3 

EJ 5 Classic Resouurce Curse H

 

Spectrum

Sustainable Development Knowledge Network

"Resources - Rights - Justice"

သယံဇာတ က်ိန္စာျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္

၂၀၀၃ ခုႏွစ္က Financial Times သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္တြင္ သယံဇာတက်ိန္စာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အထူးတင္ျပခဲ့သည္။

"အတိတ္ကာလကၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားအရ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္တစ္ျပည္မွာ ေရနံတြင္းတစ္တြင္း ေတြ႔ရတာဟာ ပိုမိုဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြလည္းျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္ဆိုတာကို ေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ ျဖည့္စြက္သက္ေသျပခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါ တယ္။                                                                                                              

အခြန္ဘ႑ာေငြအေပၚ မွီခိုဖို႔မလိုေတာ့တဲ့အခါမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ျပည္သူလူထုအေပၚမွာ တာ၀န္ခံယူမႈ ေလ်ာ့နည္းလာပါတယ္" ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သယံဇာတမ်ဳိးစံုကို ကုန္သြယ္ျခင္းျဖင့္ အစပ်ဳိးႏိုင္သည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အစိတ္အပိုင္းအားလံုး၏ အက်ိဳးေက်းဇူးထက္ ဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းတရားက ပိုမ်ားေၾကာင္း သိရွိလာၾကသည္။ သဘာ၀သယံဇာတက်ိန္စာကို စီးပြားေရး သဘာ၀ျဖစ္စဥ္အျဖစ္ ရည္ညြန္းကိုးကားၾကၿပီး ေပါမ်ားမႈ၏ ၀ိေရာဓိမ်ား သို႔မဟုတ္ ဒတ္ခ်္ေရာဂါဟုလည္း ေခၚေဝၚၾကသည္။

သယံဇာတက်ိန္စာသင့္ျခင္း၏ ပံုမွန္အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

၁။သယံဇာတရွာေဖြမႈ သို႔မဟုတ္ သယံဇာတထုတ္ယူမႈ စတင္ျခင္း

၂။ ေငြေၾကးတန္ဖိုးျမင့္တက္လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကးလဲလွယ္မႈမတည္ၿငိမ္ျခင္းေၾကာင့္တိုင္းျပည္အတြင္း အျခားေသာပို႔ကုန္မ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္းမ်ားပိုမိုခက္ခဲလာျခင္း၊ အျခားပို႔ကုန္မ်ား က်ဆင္းလာျခင္း

၃။ အမ်ားျပည္သူမ်ား၏ ေၾကြးၿမီတိုးတက္လာျခင္းႏွင့္ အခ်ဳိ႕က႑မ်ားတြင္ လုပ္အားခမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူ အသံုးစားရိတ္မ်ားက ခ်င့္ခ်ိန္သံုးစြဲႏိုင္သည့္ အေနအထားထက္ ပိုမိုတိုင္းျမႇင့္အသံုးျပဳေနရျခင္း သို႔မဟုတ္ အရင္းအျမစ္ၾကြယ္ဝျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ကၽြန္ပ္တို႔ ခ်မ္းသာသည္ဟု ယူဆၾကသည္။ သယံဇာတေပါၾကြယ္၀မႈကို အေျခခံထားသည့္အတြက္ အခြင့္အလမ္းရရွိေစရန္အတြက္ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား တိုးတက္မ်ားျပားလာျခင္းႏွင့္ က႑တိုင္းတြင္ ၄င္းလဘ္ေပးလက္ယူမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚျခင္းစသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။

၄။ အစိုးရ၏ တာ၀န္ခံယူမႈ အားနည္းလာသည္။

၅။ လူသံုးကုန္ပစၥည္းေစ်းႏႈန္းမတည္ၿငိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရ၏အခြန္ဘ႑ာစနစ္တြင္ ယိုယြင္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာႏိုင္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာအစိုးရေပးရမည့္၀န္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ ေမွ်ာ္လင့္ထားသကဲ့သို႔မေဆာင္ရြက္ ေပးႏိုင္ျခင္းျဖစ္ သည္။

၆။ အဘက္ဘက္မွ လႊမ္းျခံဳလာသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ မေက်နပ္မႈမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားကို ပိုမိုဆိုးရြားလာေစႏိုင္သည္။

သယံဇာတထုတ္လုပ္ျခင္းမဟုတ္သည့္ အျခားစက္မႈကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ား အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းလာျခင္း၊ ေငြေၾကးသံုးစြဲမႈ မတည္ၿငိမ္ေတာ့ျခင္းႏွင့္ ေငြေၾကးသံုးစြဲသည့္ ပံုသ႑ာန္မ်ားေျပာင္းလဲလာျခင္း၊ အေၾကြးပမာဏ ျမင့္တက္လာျခင္း၊ အစိုးရ၏ တာ၀န္ခံယူမႈထိခိုက္လာျခင္း၊ အဂတိလိုက္စားမႈျမင့္တက္လာျခင္းအျပင္ ပဋိပကၡမ်ားတိုးတက္လာျခင္းစသည္တို႔သည္ အဘက္ဘက္မွလႊမ္းျခံဳသည့္ သက္ေရာက္မႈမ်ားပင္ျဖစ္သည္။

အဘက္ဘက္မွ လႊမ္းျခံဳသည့္ သက္ေရာက္မႈမ်ားသည္ ႏိုင္ငံသားအားလံုးအတြက္ ဆိုးရြားသည့္ ရလာဒ္မ်ားျဖစ္လာၿပီး၊ ထိုရလာဒ္မ်ားအစဥ္အတြဲလိုက္မျဖစ္ေပၚလာေစရန္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရန္လို အပ္သည္။

သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ပိဥာဥ္ စာတမ္းအေျခခံမူႏွင့္ EITI တို႔ကို အစပ်ဳိးေလွ်ာက္ထားျခင္းက ထင္ရွားသည့္     ျပႆနာအစအဆံုးအတြက္ မွန္ကန္ေသာ အကူအညီမ်ားျဖစ္သည္။

 

 

Powered by KnowledgeArc